سلطان محمد ميرزا قاجار

101

سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )

باغچه‌هاى باصفا ، در همهء اطاقها آيينه‌هاى بزرگ ، ساعتها ، چهل‌چراغ ، ديواركوب و تختها و صندليهاى اعلى گذارده‌اند . قطيفه و اسباب حمامها زياده از حد تمييز ، خدمتكارهاى حمام مؤدب ، اسباب قهوه و قليان ، اقسام شربتها هرچه بخواهند موجود است . در نهايت تمييزى [ است ] . واقعى در هيچ‌جا حمام و اسباب حمام به اين خوبى نخواهد بود . سبيل‌خانه كوچه‌ها اكثر وسيع [ 55 ب ] [ و ] همه سنگفرش [ اند ] . در ر [ ه ] گذرها به قول خود آنها سبيل‌خانه ، به اصطلاح ما سقاخانه‌هاى خيلى خوب هست . در خود اسلامبول در محلهء آق‌سراى « 16 » ، كوچهء وسيع طولانيى است كه عمارات و دكاكين بسياربسيار خوب دارد . از جاهاى آباد مشهور اسلامبول است . در وسط اين كوچه والدهء سلطان عبد المجيد خان ، سقاخانهء بسيار خوبى از سنگ مرمر [ كه ] تمام سنگها منبّت شده ، به وضع خوش ساخته است . پنجره‌ها تمام مطلّا ، واقعى ازجمله چيزهاى ديدنى است . مىگفتند بيست و پنج هزار ليره كه پنجاه هزار تومان باشد صرف حجارى اين سقّاخانه شده است . اين قسم بناها بسيار است . وضع پلها از جملهء ابنيهء جديد كه خيلى تعريف دارد دو پل چوبى است كه به‌جهت عبور مردم بر روى دريا در محلى كه قدرى تنگ است ساخته شده است . ازجمله بناهاى عالى است . يكى از آن‌دو پل كه از اسلامبول به بيگ اغلى مىرود [ 56 آ ] ، خود پيمودم . هفتصد و پنجاه ذرع طول [ و ] بيست ذرع عرض او بود . اين پلها به طورى ساخته شده است كه از چشمهء وسط آنها واپورهاى كوچكى كه به جهت آمد و شد مردم و حمل اسباب در آباديهاى اطراف شهر كار مىكنند ، عبور

--> ( 16 ) . فراهانى به اين محله اشاره نكرده است . محتملا همان محلهء اسلامبول است كه : « بيشتر بازار و دكاكين و مساجد در آن محله است » . ( سفرنامهء فراهانى ، ص 112 ) .